آرى تفاوتهايى در نظم و ترتيب داشت و برخى شرحها و تفسيرها در اطراف آن نوشته شده بود كه قبلا دربارهء آن سخن گفتيم . « 1 » 5 - در فصل پنجم مىنويسد : « عبد الله بن مسعود نيز مصحفى مخصوص داشت . » « 2 » تفاوت مصحف او با ديگر مصحفها در اين بود كه : گاهى كلماتى به‌عنوان تفسير در آن گنجانده شده بود . و برخى كلمات نامأنوس - براى واضح كردن - به كلمات آشناتر تبديل مىشد ، همچنين « معوذّتين » را دو دعا مىدانست و جزء مصحف نمىنوشت و سورهء « فاتحه » را نيز در مصحف ثبت نمىكرد ، چون آن را عدل و همسنگ قرآن مىدانست نه بخشى از آن . ابن مسعود اين‌گونه مىپنداشت ، ولى هيچ‌يك از اينها به قصد تحريف انجام نمىشد . « 3 » 6 - در فصل ششم مىگويد : « مصحف ابىّ بن كعب ، مقدارى بيشتر از مصحف كنونى بوده است . » « 4 » آرى دو دعاى خلع و حفد ، در مصحف وى به‌عنوان دو سوره آمده است . همچنين سورهء « زمر » را با « حم » شروع كرده ، لذا - بر خلاف مشهور - سوره‌هاى « حواميم » نزد او هشت تا است . و گاهى افزوده‌هايى به‌عنوان تفسير داشت ، همانند اضافه‌هاى ابن مسعود كه قبلا توضيح داديم . « 5 » اين مطالب براى مدّعى تحريف ذره‌اى سود ندارد . 7 - در فصل هفتم نوشته است : « عثمان برخى كلمات ، بلكه آيات را از

--> ( 1 ) . التمهيد ، ج 1 ، صص 288 - 291 . ( 2 ) . فصل الخطاب ، صص 135 - 143 . ( 3 ) . التمهيد ، صص 312 - 323 . ( 4 ) . فصل الخطاب ، صص 144 - 148 . ( 5 ) . التمهيد ، ج 1 ، صص 323 - 325 .